• Facebook - Grey Circle
  • Instagram - Szary Koło

Najchętniej czytane

Najnowsze wpisy

Szukaj na blogu

Papaja- słoneczny owoc

Papaja to jeden z moich ulubionych owoców, choć przyznaje, że zaprzyjaźnienie się ze specyficznym smakiem zajęło mi trochę czasu. Utkwiło mi w pamięci pierwsze spotkanie z papają. Było to w latach osiemdziesiątych, kiedy w ręce mojej mamy dostała się puszka z tym egzotycznym owocem. Pamiętam po dziś dzień moje dziecięce skojarzenie po skosztowaniu tego tropikalnego specjału — brejowata marchewka.

Pierwsze wrażenie nie było najlepsze, było zdecydowanie mdłe. Po wielu latach dałam się skusić ponownie, tym razem na świeży owoc. Drugie spotkanie, tez niezbyt przyjemne. Świeży owoc nie okazał się wiele lepszy od tego z puszki, ale nie dałam za wygrana, do trzech razy sztuka. Za trzecim razem zrobiłam sałatkę papajowo-melonowa i to był strzał w dziesiątkę. Smaki doskonale się uzupełniły- gorąco polecam to połączenie wszystkim amatorom tropikalnych owoców. Nie zliczę, ile zjadłam już papai w tej owocowej konfiguracji, a z czasem stwierdziłam, że papaja jest jak grecka oliwka, w sumie niesmaczna, a żyć bez niej się nie da.

Papaja ma jeszcze jedną fantastyczną zaletę, przynajmniej dla mnie, ogrodnika-fanatyka. Jest piękną rośliną, wygląda po prostu fantastycznie. Na szczęście tu gdzie mieszkam mam ich całe mnóstwo wplecionych w krajobraz i do woli mogę podziwiać je i z bliska i z daleka. W tropikalnej Azji jest niesłychanie popularna i chyba nie ma ogródka, w którym by nie rosła. Łatwa w uprawie, bezustannie owocująca,

o ciekawym ulistnieniu i pokroju- po prostu roślina marzenie. Papaje świetnie sprawdzają się w donicach. Polecam zakup świeżego owocu w sklepie czy markecie

i wysianie kilku nasionek, bo przecież to największą frajda jak osobiście wydłubane

z owocu nasionko kiełkuje i rozrasta się w piękną roślinę.

O roślinie

Melonowiec właściwy potocznie nazywany papają (Carica papaya) należy do rodziny melonowcowatych (Caricaceae). Pochodzi z tropikalnych, nizinnych rejonów Ameryki Centralnej i Południowej. W XVI wieku Hiszpanie zapoczątkowali uprawę papai w Azji, gdzie bardzo szybko zyskała ogromną popularność. Dzisiaj jest uprawiana we wszystkich tropikalnych i subtropikalnych rejonach świata.

Chociaż rozmiarami i pokrojem bardziej przypomina drzewo, to papaja jest rośliną zielną. W zależności od odmiany rośliny mogą osiągać od 2 do nawet 10 metrów wysokości. W sprzyjających warunkach papaje owocują już po 6 miesiącach od wysiewu nasion. Rośliny sporadycznie tworzą pędy boczne, najczęściej dzieje się tak na skutek uszkodzenia pędu głównego lub usunięcia wierzchołka wzrostu.

Liście ułożone są spiralnie wokół łodygi. Wraz ze wzrostem rośliny dolna część ‘pnia’ ogołaca się z liści -podobnie jak ma to miejsce w przypadku niektórych palm czy dracen. Obumierające liście, pozostawiają na łodydze wyraźne blizny po ogonkach liściowych. Blaszka liściowa może osiągać średnicę 75 cm, a długość ogonka liściowego może dochodzić do 1 m długości. Liście mają kształt dłoniasty, są głęboko powcinane, w zależności od odmiany wyróżnia się od 7 do 11 wcięć pierwszorzędowych oraz liczne wcięcia drugorzędowe.

Papaja jest gatunkiem dwupiennym, chociaż spotyka się rośliny, u których kwiaty męskie i żeńskie występują na jednej roślinie. W uprawach komercyjnych jednopienność u tego gatunku jest bardzo pożądaną i preferowaną cechą. Współczesne plantacje w zasadzie wyłącznie bazują na roślinach jednopiennych. Żeby określić, czy mamy do czynienia z rośliną jedno- czy dwupienna trzeba poczekać, aż do momentu pojawienia się kwiatów (w chłodniejszym klimacie jest to około 2 lat od wysiewu nasion). Na roślinach jednopiennych kwiaty męskie zawsze pojawiają się wcześniej niż kwiaty żeńskie.

Kwiaty są białe, o delikatnie żółtym lub zielonym zabarwieniu, połyskujące. Kwiaty męskie są drobne, długości około 2,5 cm, kształtu lejkowatego. Tworzą grona w kątach liściowych, które u niektórych odmian mogą dochodzić do kilkudziesięciu centymetrów długości. Kwiaty żeńskie, także lejkowatego kształtu, są około dwóch razy większe od kwiatów męskich, z wyraźnie widoczną zalążnią. Osadzone są bardzo blisko łodygi. Najczęściej wyrastają pojedynczo z kątów liściowych, ale nie jest to regułą.

Kwiaty wydzielają delikatną, przyjemną woń. W sprzyjających warunkach rośliny kwitną i owocują nieprzerwanie przez cały rok.

Owoce w zależności od odmiany mają długość od 7 do 30 cm. Waga największych owoców może dochodzić do 10 kg. Owocem jest jagoda, o kulistym lub owalnym kształcie. Dojrzały owoc mięknie, a jego skórka zmienia zabarwienie z zielonego na żółty lub żółto-pomarańczowy. Miąższ w zależności od odmiany może być barwy żółtej, pomarańczowej lub różowej. Wewnątrz owocu znajdują się drobne, jadalne nasiona.

Uprawa

Rośliny papai są uważane za mało wymagające i łatwe w uprawie o ile zapewni im się właściwe warunki rozwoju. W chłodniejszym klimacie rośliny mogą być z powodzeniem uprawiane w mieszkaniach, ogrodach zimowych czy szklarniach. Wymagają stanowisk o dużym natężeniu światła, najlepsza będzie wystawa południowa bądź południowo- zachodnia. Papaje nie wymagają cieniowania w słoneczne i gorące dni.

System korzeniowy papai jest płytki i rozłożysty. Rośliny wymagają gleby przepuszczalnej, dobrze zdrenowanej. Papaje nie tolerują stale przesiąkniętego wodą podłoża, zalanie korzeni prowadzi do ich szybkiego gnicia i w konsekwencji zamierania całej rośliny. Papaje powinny być podlewane regularnie, a podłoże powinno być stale lekko wilgotne. Stosuje się ziemie żyzne, bogate w substancje organiczne, o odczynie zbliżonym do neutralnego (pH 5,5-6,5). Ze względu na szybki wzrost roślin oraz ich tendencje do ciągłego kwitnienia i owocowania powinno zapewnić się im regularne nawożenie. Młode rośliny, które nie weszły jeszcze w okres kwitnienia nawozimy nawozem uniwersalnym, co dwa tygodnie. Starsze, kwitnące i owocujące egzemplarze nawozimy raz w miesiącu, najlepiej nawozem wzbogaconym w potas (dobrze sprawdzi się płynny nawóz do pomidorów). Rośliny także dobrze reagują na nawozy organiczne. Nawozy stosujemy od wiosny do jesieni.

W okresie letnim, kiedy temperatura nocą nie spada poniżej 15C, można rośliny wystawić do ogrodu. Trzeba zapewnić im stanowisko dobrze nasłonecznione i osłonięte od wiatru.

Wysiew nasion papai jest najbardziej efektywną i najszybszą metodą rozmnażania tych roślin. Nasiona otrzymujemy z dojrzałych owoców (także tych kupionych w sklepie). Bez większych problemów kiełkują w ciągu kilku tygodni od wysiania (w tropikalnym klimacie zazwyczaj kiełkują już po dwóch tygodniach, w chłodniejszym klimacie okres kiełkowania wydłuża się do nawet 6 tygodni). Nasion nie należy długo przechowywać, gdyż dość szybko tracą zdolność kiełkowania. Siewki i rośliny papai bardzo źle reagują na przesadzanie, dlatego nasiona powinny być wysiewane od razu do większych doniczek, gdzie rośliny będą mogły swobodnie rozwijać się przez rok lub dwa. Do wysiewu nasion stosujemy bardzo dobrej jakości ziemię ogrodową, bogatą w materię organiczną. Polecam stosowanie ziemi przeznaczonej do uprawy warzyw np. pomidorów. Nasiona wysiewamy płytko i przykrywamy niewielką ilością podłoża. Aby uzyskać jedną roślinę dobrej jakości, zazwyczaj należy wysiać co najmniej kilkanaście nasion. Siewki znacznie różnią się między sobą jakością i siłą wzrostu i już na tym etapie uprawy zaleca się rozpoczęcie eliminowania najsłabszych egzemplarzy. Papaje zaczynają kwitnąć, kiedy osiągną wysokość około 1 metra.

Papaje są określane jako rośliny krótkowieczne i zazwyczaj zamierają po kilkunastu latach. Jeśli chcemy przedłużyć życie papai, można zastosować ciecie odmładzające, wystarczy ściąć łodygę na wysokości około 1 metra. Po usunięciu wierzchołka wzrostu roślina powinna wypuścić nowe pędy boczne (podobnie jak robimy to w przypadku dracen). Tak odmładzane co jakiś czas rośliny mogą być uprawiane nawet przez kilkadziesiąt lat. Takie samo cięcie możemy zastosować w momencie, kiedy nasza roślina stanie się zbyt wysoka i nie nadaje się do dalszej uprawy w pomieszczeniu.

Problemy w uprawie


Najczęstszym błędem w uprawie papai jest zbyt intensywne podlewanie i zalegająca w doniczce woda. Prowadzi to do bardzo szybkiego gnicia korzeni i w rezultacie zamierania rośliny. Papaje są bardzo wrażliwe na niskie temperatury, szczególnie zimą nie powinny znajdować się w pobliżu otwartych drzwi czy okien. Jeśli w lecie uprawiamy owocującą papaję w ogrodzie, powinniśmy pamiętać o osłonieniu owoców przed ptakami.

Na roślinach mogą pojawić się szkodniki takie jak mszyce i przędziorki, a także choroby grzybowe w szczególności mączniak.

Zastosowanie

Papaja jest znana przede wszystkim jako roślina owocowa. Największymi producentami są Indie i Brazylia, które łącznie dostarczają na światowy rynek około 60% owoców papai. W 2013 roku produkcja papai na świecie wyniosła 12.5 miliona ton.

Nie tylko owoce ale także i sok mleczny uzyskiwany z niedojrzałych owoców papai jest wykorzystywany komercyjnie. Produkuje się z niego enzym papainę, który jest stosowany w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym, kosmetycznym i papierniczym.

Jadalne są także liście i kwiaty papai.





  • Facebook - Grey Circle
  • Pinterest - Grey Circle
  • Instagram - Grey Circle