• Facebook - Grey Circle
  • Instagram - Szary Koło

Najchętniej czytane

Najnowsze wpisy

Szukaj na blogu

Ananas - owoc południa

​Ananasy to tropikalne rośliny zielne pochodzące z Ameryki Południowej, prawdopodobnie z terenów południowej Brazylii i Paragwaju. Rdzenni mieszkańcy tych terenów, rozsmakowani w owocach ananasa umożliwili roślinie ekspansje na sąsiadujące tereny, aż po Amerykę Środkową i Karaiby, gdzie były uprawiane przez Indian.

W 1493 roku Krzysztof Kolumb „odkrył” ananasy na Gwadelupie skąd wraz z nim popłynęły w swoją pierwszą podróż przez Atlantyk do Hiszpanii. Ananas był pierwszą rośliną z rodziny bromeliowatych, która pojawiła się w Europie. Niedługo potem Hiszpanie zapoczątkowali uprawę ananasów na Filipinach. Prawdopodobnie także i oni założyli pierwszą plantacje na Hawajach i wyspach Guam już w XVI wieku. Sadzonki ananasów dotarły do Anglii w 1660 roku, gdzie z powodzeniem rozpoczęto ich uprawę w szklarniach. Dzisiaj komercyjne uprawy ananasów są głównie zlokalizowane w Azji (Filipiny, Tajlandia, Indonezja, Indie), Afryce (Nigeria) oraz Ameryce Południowej i Środkowej (Brazylia, Kostaryka, Meksyk). Pod względem ilości produkowanych owoców ananasy znajdują się na trzecim miejscu (po bananach i cytrusach) w rankingu owoców tropikalnych, a łączna ich produkcja wynosi około 20 milionów kiloton rocznie.

O ROŚLINIE

Ananas jest rośliną strefy tropikalnej i subtropikalnej. Zaliczany jest do grupy bylin. Długie, sztywne liście o mieczowatym kształcie rozszerzają się u podstawy, najczęściej mają ostre zakończenie w kształcie igły. Są one ułożone spiralnie wokół skróconej łodygi, tworząc charakterystyczną dla rodziny bromeliowatych rozetę. Liście najczęściej są koloru zielonego, srebrnego lub żółtego, a odmiany ozdobne mogą mieć liście biało, żółto lub różowo obrzeżone. Krawędzie liści odmian ozdobnych często są piłkowane, a w czasie zabiegów pielęgnacyjnych należy być ostrożnym, bo o skaleczenie nie jest trudno. Rośliny wyrastają na wysokość od około 0,5 do 1,5 metra i mogą osiągać szerokość do 1,20 metra. Niekiedy mogą zdarzyć się nieco większe okazy. Przyjmuje się, że roślina osiąga dojrzałość i zdolność do wydania owocu, kiedy wytworzy od 70 do 80 liści. W sprzyjających warunkach jest to od 24 do 30 miesięcy od momentu ukorzenienia się odrostu. Małe czerwone lub fioletowe kwiaty są otoczone czerwonymi, żółtymi lub zielonymi podsadkami. Rośliny dziko rosnące występujące na naturalnych siedliskach są zapylane przez kolibry. Odmiany uprawne są partenokarpiczne, czyli nie wytwarzają nasion, a owoce rozwijają się bez zapylenia. To, co powszechnie nazywamy owocem ananasa, tak naprawdę jest owocostanem, a rozwija się ze 100 do 200 kwiatów ułożonych spiralnie w kwiatostanie. Owoc ananasa w botanicznej nomenklaturze jest owocem złożonym, jagodostanem. W kształcie są owalne lub cylindryczne. Dojrzałe owoce mogą mieć kolor ciemnozielony, żółty, kremowy lub czerwony. Soczysty miąższ jest barwy białej lub żółtej.

UPRAWA

Ananasy są uważane za jedne z najłatwiejszych roślin doniczkowych i ogrodowych.

Temperatura i wilgotność

Optymalny zakres temperatur dla prawidłowego wzrostu i rozwoju roślin to 15,5oC do 32oC. Długotrwałe przekroczenie optymalnego zakresu temperatury może skutkować spowolnieniem wzrostu, a rozwijające się owoce zawierają mniej cukrów. Rośliny przeżywają krótkotrwałe spadki temperatury do -2oC, ale często w takich przypadkach pojawiają się uszkodzenia na młodych liściach, kwiatach i owocach. Wilgotność w rejonach naturalnego występowania roślin sięga od 75 do 90% i jest to optymalna wilgotność do prawidłowego wzrostu.

Światło

Rośliny wymagają bardzo dobrze nasłonecznionych stanowisk. Idealne będzie okno

z południową wystawą albo ogród zimowy. Podlewanie

Rośliny bez problemów znoszą okresowe przesuszenie podłoża, jednocześnie są wrażliwe na zbyt długo utrzymującą się wilgoć w podłożu. Przed podlewaniem ziemia w doniczce powinna być lekko przesuszona. Dobrze jest umieścić na dnie doniczki warstwę drobnych kamyczków lub grubszego piasku, aby umożliwić szybki odpływ nadmiaru wody. Podłoże

Ananasy preferują lekkie podłoża o dużej zawartości materii organicznej takie jak: ziemia torfowa zmieszana z piaskiem czy perlitem, ziemie dla roślin bromeliowatych lub podłoże do storczyków, którym jest drobno zmielona kora z dodatkiem węgla drzewnego. Jeśli uprawiamy ananasy w ogrodzie, najlepiej sprawdzą się przepuszczalne podłoża piaszczyste. Optymalny zakres pH od 4,5 do 6,5. Nawożenie

W okresie od wiosny do jesieni, ananasy powinny być nawożone co dwa tygodnie, płynnym nawozem wieloskładnikowym, w ½ zalecanej dawki. W miesiącach zimowych częstotliwość nawożenia można zredukować do jednego zabiegu

w miesiącu.

Rozmnażanie

Ananasy są rozmnażane wegetatywnie poprzez ukorzenianie się sadzonek pobranych z rośliny matecznej. Sporadycznie rośliny rozmnaża się za pomocą nasion, głównie na potrzeby hodowli nowych odmian. Ananasy rozmnażamy z wykorzystaniem jednego z czterech rodzajów sadzonek:

  • sadzonki z pędów wyrastających z kątów liściowych,

  • odrosty z części podziemnej łodygi,

  • sadzonki z pędów rozwijających się u podstawy owocu na pędzie owoconośnym

  • sadzonki z liściastej korony zwieńczającej nasadę owocu.

W uprawach hobbystycznych najłatwiej uzyskać nowe rośliny poprzez ukorzenienie liściastej korony owocu. Po odcięciu górnej części owocu, lekkim jej przesuszeniu i oczyszczeniu z resztek miąższu, umieszczamy koronę liściową w doniczce

z mieszaniną kory i perlitu (w stosunku 1:1).

W uprawach komercyjnych najczęściej rozmnaża się rośliny z wykorzystaniem sadzonek liściowych oraz pędowych.

ANANAS TO NIE TYLKO OWOC

Roślina uprawna Ananasy były i niezmiennie są ważną częścią diety rdzennych mieszkańców tropikalnych rejonów Ameryki południowej i centralnej. Najczęściej spożywane są nieprzetworzone, świeże owoce. Szacuje się, że około 70% światowej produkcji jest spożywana bezpośrednio w rejonach ich wytworzenia, pozostała część jest przeznaczana na eksport i najczęściej podlega przetworzeniu (są konserwowane, kandyzowane, a także suszone). Ze względu na dużą zawartość witaminy A, C, potasu, a także błonnika, owoce te są pożądanym składnikiem diety. Ananasy podobnie jak jabłka zawierają około 85% wody. Ananasy są jednym ze składników popularnego w Ameryce napoju alkoholowego znanego przez Inków, a obecnie zwanego chicha albo guarapo, przypominającego w smaku cydr. Roślina lecznicza W tradycyjnej medycynie Indian, spożywanie ananasów było zalecane przy zakażeniach pasożytniczych, a także tych wywołanych przez ameby, do łagodzenia bóli brzucha, wywoływania poronień oraz stymulowania menstruacji. Większość

z tych zastosowań można przypisać zawartej w rośnie mieszance enzymów proteolitycznych zwanych bromeliną. Enzymy te są odpowiedzialne za rozbijanie wiązań pomiędzy cząsteczkami białek. Dzisiaj bromelina jest stosowana jako nutraceutyk, czyli środek spożywczy łączący wartości odżywcze z cechami farmaceutyków. Wykazano, że bromelina ma właściwości zaburzające rozrost komórek nowotworowych, przeciwzakrzepowe, przeciwzapalne oraz ułatwia gojenie ran. Enzymy pozyskane z ananasa są również wykorzystywane w przemyśle spożywczym do zmiękczania mięs. Enzymy występują we wszystkich częściach roślin, ale do celów komercyjnych pozyskuje się je z łodyg.

Włókiennictwo

Liście ananasa zawierają od 2,5 do 3,5% włókien. Włókna pokryte są woskową powłoką, co nadaje im silnie hydrofobowe właściwości (odpychają cząsteczki wody). Średnia długość włókna wynosi około 60 cm. Są koloru białego lub kremowego, połyskujące czym przypominają jedwab oraz są delikatne w dotyku. Włókna łatwo poddają się barwieniu. Tkaniny z włókien ananasa charakteryzują się dużą przepuszczalnością powietrza, są niegniotące oraz mają właściwości antybakteryjne. Włókna są produkowane przede wszystkim w Brazylii i na Filipinach gdzie służą do wyrobu ubrań zwanych piña. Są również eksportowane do Hiszpanii, gdzie wykorzystuje się je w hafciarstwie. Proces pozyskiwania jest pracochłonny i mało wydajny, a liście odmian uprawnych w większości nie nadają się do produkcji włókien. Włókna pozyskuje się jedynie z gatunku Ananas comosus formy curagua. Wszystko to sprawia, że wytwórstwem zajmują się lokalne, wiejskie społeczności przede wszystkim na własny użytek. Z włókien wytwarza się także papier ananasowy, który charakteryzuje się niezwykła gładkością i giętkością, jednakże jest on produktem niszowym i trudno dostępnym. Innymi produktami, które mogą zawierać włókna ananasa, są sieci rybackie, liny oraz hamaki. Symbolika

Ananas w kulturze azjatyckiej jest synonimem szczęścia i bogactwa. Chińczycy wierzą, że przetoczenie ananasa przez nowe mieszkanie przynosi powodzenie przyszłym mieszkańcom. Na Hawajach ananas symbolizuje gościnność i przyjaźń, a symbol ananasa często jest umieszczany przy drzwiach wejściowych.



  • Facebook - Grey Circle
  • Pinterest - Grey Circle
  • Instagram - Grey Circle