Heliconia

HELIKONIA

  • Wieloletnia roślina zielna 

  • Preferuje stanowiska lekko zacienione

  • Wymaga gleb przepuszczalnych, lekkich

  • Podlewanie obfite

  • Strefy mrozodporności: 10b -12 

  • Mniejsze, kompaktowe odmiany nadają się do uprawy doniczkowej

  • Większość gatunków pochodzi ze strefy tropikalnej Ameryki Środkowej i Południowej, kilka gatunków pochodzi z Wysp Pacyfiku. 

Heliconia latispatha

Heliconia stricta  'Dwarf Jamaican'

Helikonie to jedne z najczęściej uprawianych roślin ozdobnych w klimacie tropikalnym. Świetnie sprawdzają się zarówno w przydomowych ogrodach, jak i w nasadzeniach miejskich. Różnorodność form, kolorów i rozmiarów sprawia, że można idealnie wkomponować rośliny w istniejące lub planowane nasadzenia. Helikonie to także popularne kwiaty cięte. Oryginalne kwiatostany helikonii można często we florystycznych aranżacjach.

O ROŚLINIE

 

Do rodzaju Helikonia (Heliconia L.) zalicza się ponad 220 gatunków roślin. Liczba ta systematycznie wzrasta przede wszystkim za sprawą nowych odkryć botanicznych, dokonywane w tropikalnych lasach Ameryki i Azji. Botanicy coraz częściej wykorzystują nowoczesne narzędzia biotechnologiczne do identyfikacji genetycznej roślin. Dzięki temu na odpowiednie miejsce coraz częściej powracają gatunki wcześniej błędnie sklasyfikowane w kategoriach taksonomicznych. 

Większość gatunków helikonii pochodzi z tropikalnych obszarów neotropikalnych (Karaiby, Meksyk, Centralna i Południowa Ameryka). Zaledwie sześć gatunków helikonii pochodzi z Wysp Pacyfiku, jest to m.in. Heliconia salomonensis.

W komercyjnej uprawie spotyka się dziś setki odmian i hybryd helikonii. Trendy w hodowli to nie tylko coraz barwniejsze czy większe kwiatostany, ale także ciekawie wybarwione liście czy coraz mniejsze i bardziej kompaktowe rośliny, które będą idealnie nadawać się do uprawy doniczkowej.

Helikonie są roślinami jednoliściennymi podobnie jak trawy, storczyki czy lilie.

Dzikie gatunki helikonii to średnie lub duże rośliny zielne. Budową morfologiczną przypominają swoich bliskich krewniaków- banany. Liczne liściaste łodygi wyrastają z podziemnych kłączy. Liście układają się naprzemianlegle. Blaszki liściowe mają kształt eliptyczny, osadzone są na długich 'ogonkach', które podobnie jak u bananów tworzą niedrewniejącą pseudo łodygę. Na styku ogonka liściowego i pędu nie obserwuje się języczków liściowych- co jest charakterystyczną cechą dla tego rodzaju. 

U niektórych gatunków helikonii blaszki liściowe na krawędziach są postrzępione.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kwiatostany u większości gatunków wyrastają na przedłużeniu osi pędu, kończąc jego przyrost na długość (podobnie jak ma to miejsce u traw).  U kilku gatunków kwiatostany wyrastają na długich szypułkach z kątów liściowych, ale są to dość rzadkie wyjątki. Wyróżnia się dwa typy kwiatostanów: kwiatostan wzniesione np. u H. longiflora czy

H. metallica oraz kwiatostany przewieszające np. u H. chartacea czy H. rostrata. Kwiatostany są zawsze złożone, wiechowate. 

Największą ozdobą helikonii są barwne podsadki liściowe. Mają kształt rynienkowaty i otaczają niewielkie kwiaty zebrane w grona. Kwiaty są najczęściej barwy białej, żółtej, lub zielonej. Zapylane są przez kolibry lub rzadziej przez nietoperze. Owocem helikonii jest pestkowiec. Dojrzałe owoce u gatunków pochodzących z obszarów neotropikalnych mają kolor intensywnie niebieski lub pomarańczowy. Owoce gatunków pochodzących z Wysp Pacyfiku i Azji są czerwone. Nasiona są bez osnówki. 

UPRAWA

Helikonie to rośliny tropikalne. Posadzone w gruncie przeżywają tylko na obszarach, gdzie temperatura przez cały rok utrzymuje się na poziomie co najmniej 18°C. Większość gatunków preferuje stanowiska jasne, w lekkim zacienieniu, chroniącym liście przed bezpośrednim działaniem promieni słonecznych. Helikonie to rośliny lasów deszczowych, w których górna warstwa podłoża to przede wszystkim ziemia bogata w materię organiczną, przepuszczalna, jednocześnie zawsze lekko wilgotna dzięki obficie padającym deszczom. W dolnych partiach lasów deszczowych wilgotność powietrza utrzymuje się na stałym poziomie wynoszącym około 80-90%.

Jeśli chcemy uprawiać helikonie w warunkach domowych, musimy stworzyć im warunki przypominające ich naturalne środowisko.

Helikonie rozwijają się z podziemnych kłączy, które w sprzyjających warunkach dość szybko rosną na długość, przez co rośliny wymagają dużych donic. Wybierając odpowiedni pojemnik, warto zwrócić szczególną uwagę na jego szerokość tak, aby kłącza miały wystarczająco dużo miejsca do swobodnego wzrostu. W dnie donic niezbędne są otwory do odprowadzania nadmiaru wody. Na dnie układamy kilkucentymetrową warstwę drenująca. Osobiście do drenażu w doniczkach polecam stosowanie keramzytu, w tym przypadku ma on jeszcze jedną istotną zaletę- jest bardzo lekki. 

Do uprawy helikonii nie nadają się ziemie ogrodowe- czyli podłoża do iglaków, kaktusów, trawników, bonsai, roślin doniczkowych nie będą odpowiednie do uprawy tych roślin. Rośliny będą najlepiej czuły się w mieszance torfu i perlitu w proporcji 2:1 lub torfu, perlitu i podłożu do storczyków o bardzo drobnej granulacji, w stosunku 1:1:1.

Kłącza sadzimy dość płytko pod warstwą ziemi, maksymalnie na 5 cm głębokości. Rośliny wymagają przesadzania do nowego podłoża co 2-3 lata. Tak jak w przypadku storczyków nie należy uprawiać roślin w podłożu, które uległo zbytniej mineralizacji.

Helikonie stosunkowo szybko rosną dlatego w okresie od wczesnej wiosny do jesieni wymagają intensywnego i systematycznego nawożenia. Najwygodniej jest stosować nawozy długo działające. Najpopularniejsze i najłatwiej dostępne są nawozy działające przez 3 miesiące, po tym okresie trzeba pamiętać, aby zaaplikować roślinom kolejną dawkę granulatu. Dodatkowo raz w miesiącu można aplikować dodatkową dawkę odżywki w postaci płynnego nawozu do roślin doniczkowych liściastych, a kiedy rośliny zaczynają kwitnąć, zastąpić ją nawozem do roślin doniczkowych kwitnących.

 

Podlewanie w uprawie helikonii jest kluczowym elementem. Należy pamiętać, aby nigdy nie dopuścić do całkowitego przesuszenia podłoża w donicy. Ziemia powinna być stale, lekko wilgotna. Najlepszą metodą na sprawdzenie, czy nie jest za sucho, zawsze jest włożenie palca do ziemi w doniczce (trzeba wcisnąć go na ok. 2 cm głębokości)- jeśli po wyciągnięciu będą do niego przyklejone cząsteczko podłoża, oznacza to, że wilgoć utrzymuje się na wysokim poziomi. W momencie, kiedy ilość przyklejonych do palca cząsteczek będzie niska- wtedy należy obficie podlać rośliny. Jeżeli palca po wyjęciu z ziemi, będzie niezabrudzony, oznacza to, że podłoże całkowicie wyschło. Zbyt przesuszoną ziemię trzeba umiarkowanie podlewać codziennie przez kilka dni tak, aby podłoże na nowo nasiąkło wodą i było w stanie ją utrzymać na odpowiednim poziomie. Oczywiście jak wyżej wspomniałam, warstwa drenująca będzie odgrywała w podlewaniu istotną rolę. Dzięki niej nie będziemy musieli przejmować się, że zbyt obficie podlaliśmy rośliny. 

Po przekwitnięciu cały pęd, na którym znajdował się kwiatostan, możemy przyciąć parę centymetrów nad ziemią.

Rośliny rozmnażamy przez podział kłączy. Nowe fragmenty, po podziale, powinny mieć nie mniej niż trzy pąki boczne. Zanim umieścimy podzieloną roślinę w nowym podłożu, warto zabezpieczyć miejsce cięcia fungicydem lub posypać to miejsce sproszkowanym cynamonem. 

Przekrój poprzeczny przez

pseudo łodygę helikonii.

Heliconia chartacea x H. platystachys 

'Temptress' 

Heliconia psittacorum 'Black Cherry'

Heliconia mariae x H. pogonantha 

  • Facebook - Grey Circle
  • Pinterest - Grey Circle
  • Instagram - Grey Circle